Thế giới hôm nay: 13/10/2020

Một số tin tức đáng chú ý trên thế giới ngày 13/10/2020

Tổng thống Azerbaijan khuyên Yerevan cảm ơn ông Putin

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với đài RBK (Nga), Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev cho rằng, Nga vừa cứu Armenia "một lần nữa" trong cuộc xung đột tại Nagorno-Karabakh.

Tổng thống Aliyev khẳng định: "Khi ông Pashinyan (Thủ tướng Armenia) ra tối hậu thư cho chúng tôi, khi ông ấy xúc phạm tình cảm của người dân Azerbaijan, ông ấy nên bị trừng phạt vì điều đó. Và chúng tôi đã làm như vậy. Ông ấy nên cảm ơn Tổng thống Vladimir Putin vì một lần nữa, Nga đã đến cứu Armenia".

Ông chủ Điện Kremlin đã liên tục kêu gọi Azerbaijan và Armenia ngừng bắn tại Nagorno-Karabakh khi các cuộc giao tranh nổ ra. Nga cũng đóng vai trò trung gian trong các nỗ lực giải quyết xung đột và hòa giải hai nước Armenia-Azerbaijan.

Tuy vậy, theo Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO), Nga lại ở cùng phe với Armenia và có nghĩa vụ giúp Armenia nếu lãnh thổ được quốc tế công nhận của nước này bị tấn công.

Tổng thống Aliyev cho rằng, "sự phụ thuộc 100% vào Nga" của Armenia đồng nghĩa với việc Moscow có tầm ảnh hưởng lớn đối với Yerevan. Nhà lãnh đạo Azerbaijan cho biết, đích thân ông đã nhiều lần yêu cầu phía Nga thuyết phục Armenia "ngừng chiếm đóng" khu vực Nagorno-Karabakh, tuy nhiên đến nay Moscow vẫn chưa làm điều đó. (RT)

Tình hình Syria

Mỹ đang xây dựng căn cứ quân sự mới ở Đông Syria

Sputnik đưa tin, quân đội Mỹ đã bắt đầu xây dựng một căn cứ quân sự mới ở thị trấn Al-Baghouz trên vùng nông thôn Đông Nam Deir Ezzor. Đây sẽ là căn cứ quân sự thứ 4 ở tỉnh này và là căn cứ thứ 9 ở miền Đông Syria.

Một thông tín viên của Sputnik tại tỉnh Al-Hasakah dẫn các nguồn tin địa phương tại vùng nông thôn Deir Ezzor cho biết, quá trình xây dựng căn cứ mới này đã được bắt đầu từ vài ngày trước.

Các nguồn tin cho hay, Mỹ ưu tiên hoàn thiện một bãi đáp trực thăng để đảm bảo cung cấp hậu cần cho căn cứ. Đáng chú ý là trước đó, Quân đội Mỹ đã xây dựng và đưa quân tới đồn trú tại 3 căn cứ ở tỉnh Deir Ezzor, đặc biệt là gần các mỏ dầu khí. (Sputnik)

Bầu cử Mỹ 2020

Hơn 10 triệu cử tri đã đi bỏ phiếu, mô hình dự đoán ông Biden có 91% cơ hội thắng cử

Reuters dẫn nguồn thông tin bầu cử của Đại học Florida cho biết, tính đến tối 12/10, gần 10,4 triệu người Mỹ đã đi bỏ phiếu tại các bang ghi nhận dữ liệu bỏ phiếu sớm khi chỉ còn 3 tuần đến ngày bầu cử chính thức 3/11. Số liệu trên cao hơn đáng kể so với cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016.

Trong khi đó, tạp chí Economist dựa trên mô hình dự đoán mô phỏng 20.000 kết quả bầu cử cho hay, ông Biden có 91% cơ hội chiến thắng bằng số phiếu đại cử tri, trong khi tỷ lệ này với ứng viên Cộng hòa, Tổng thống đương nhiệm Donald Trump, là 9%.

Mô hình dự đoán của Economist cũng cho thấy cựu Phó Tổng thống Dân chủ có 99% cơ hội chiến thắng phiếu bầu phổ thông.

Tuy nhiên, mô hình này cũng dự đoán, có gần 1% cơ hội hai ứng viên không giành đủ 270 phiếu đại cử tri để đắc cử. (Reuters, Economist)

Đông Địa Trung Hải

EU 'nóng mặt' vì trò 'tung hứng' của Thổ Nhĩ Kỳ

Ngày 13/10, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas cảnh báo, Thổ Nhĩ Kỳ nên kiềm chế các hành động khiêu khích xoay quanh tranh chấp về khí đốt ở Đông Địa Trung Hải, đồng thời khẳng định, Đức cũng giống như các đối tác khác trong Liên minh châu Âu (EU) sẽ đoàn kết cùng với Cyprus và Hy Lạp.

Phát biểu trước khi công du tới Cyprus và Hy Lạp, ông Mass cho rằng: "Ankara phải chấm dứt trò tung hứng giữa tình trạng giảm leo thang và sự khiêu khích nếu họ quan tâm tới các cuộc đàm phán".

Trước Đức, Đại diện cấp cao của EU về chính sách an ninh và đối ngoại Josep Borrell cũng đã lên án động thái gây căng thẳng mới của Ankara. (Reuters)

Trung Quốc-Australia

Căng thẳng gia tăng quanh nghi vấn cấm nhập than, Australia yêu cầu Trung Quốc làm rõ

Ngày 12/10, S&P Global Platts, công ty chuyên về thông tin thị trường năng lượng và hàng hóa tại Australia và Argus Media, công ty truyền thông chuyên về lĩnh vực năng lượng quốc tế dẫn một số nguồn tin giấu tên xác nhận, các công ty điện và nhà máy sản xuất thép do thuộc sở hữu của nhà nước Trung Quốc đã nhận được chỉ thị miệng từ Cơ quan Hải quan Trung Quốc yêu cầu việc ngừng nhập khẩu than từ Australia "có hiệu lực ngay lập tức".

Phản ứng trước thông tin trên, ngày 13/10, Bộ trưởng Thương mại Australia Simon Birmingham cho biết đã thảo luận với các doanh nghiệp nước này và đã thông qua các kênh ngoại giao đặt ra câu hỏi đề nghị Trung Quốc làm rõ. (Bloomberg, AFP)

Vấn đề Đài Loan

Mỹ thúc đẩy thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan, Trung Quốc dọa trả đũa

Ngày 12/10, Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho biết, trong những ngày gần đây, Nhà Trắng đã gửi thông báo về các thỏa thuận trong 3 vụ bán vũ khí tối tân cho Đài Loan tới Quốc hội Mỹ để thông qua trong động thái nhằm thúc đẩy các thương vụ này.

Theo các nguồn tin giấu tên, lãnh đạo các Ủy ban Đối ngoại của Hạ viện và Thượng viện Mỹ đã được thông báo rằng, Bộ Ngoại giao Mỹ đã thông qua 3 thương vụ này.

Phản ứng trước thông tin này, ngày 13/10, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên cho biết, Bắc Kinh sẽ có phản ứng "phù hợp và cần thiết". Ông Triệu Lập Kiên cảnh báo Mỹ nên chấm dứt ngay lập tức các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan. (Reuters)

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Mỹ đề cao vai trò của nhóm Bộ Tứ, khuyến khích tăng cường cam kết với ASEAN

Ngày 12/10, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Stephen Biegun cho biết, nhóm Bộ Tứ (Quad) gồm Mỹ, Nhật Bản, Australia và Ấn Độ có thể được mở rộng đối với các quốc gia khác nhằm ủng hộ một “khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.

Ông Biegun nhấn mạnh: “Bất cứ nước nào tìm kiếm một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở và sẵn sàng triển khai các bước đi để đảm bảo điều đó, sẽ được hoanh nghênh hợp tác với chúng tôi”.

Cũng theo ông Biegun, các đối tác trong nhóm Bộ Tứ có thể tăng cường cam kết với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và hợp tác để bảo vệ quyền tự do tại các vùng biển. (Reuters)

Pháp bổ nhiệm Đại sứ tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ngày 12/10, tờ Sydney Morning Herald (Australia) đưa tin, Đại sứ Pháp tại Australia Christophe Penot sẽ được bổ nhiệm vào chức vụ mới, trở thành đại sứ đầu tiên của Pháp tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trong bối cảnh ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực ngày càng tăng.

Động thái chuyển ông Penot từ vị trí đại sứ tại Australia đến khu vực kinh tế rộng lớn hơn là bước leo thang rõ nét nhất trong chiến lược của Pháp tại khu vực này, khi Đức và Pháp thúc đẩy EU trở nên quyết đoán hơn trong chiến lược đối với Trung Quốc. Pháp là cường quốc châu Âu gần đây nhất có động thái thay đổi cách nhìn về Trung Quốc và khu vực.

Đức, vốn từ lâu có mối quan hệ chặt chẽ với Bắc Kinh, cũng đã công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vào tháng 9 vừa qua. (Sydney Morning Herald)

Trung Đông

Thủ tướng Palestine kêu gọi EU đóng vai trò tích cực

Ngày 12/10, trong cuộc họp trực tuyến với Ủy ban Đối ngoại của Nghị viện châu Âu với sự tham dự của 80 đại biểu đại diện cho các quốc gia và đảng, phái ở châu lục, Thủ tướng Palestine Mohammed Ishtaye kêu gọi EU công nhận một nhà nước Palestine độc lập và đóng vai trò tích cực trong tiến trình chính trị thời gian tới liên quan đến chính nghĩa của người Palestine.

Ông Ishtaye cũng kêu gọi châu Âu "chấm dứt sự độc quyền của Mỹ trong việc bảo trợ tiến trình hòa bình Trung Đông thông qua một hội nghị quốc tế vì hòa bình mà tất cả các bên đều tham gia".

"Bất kỳ tiến trình chính trị nào cũng phải dựa trên việc chấm dứt sự chiếm đóng của Israel đối với các vùng lãnh thổ của người Palestine theo tầm nhìn của hai nhà nước, trên cơ sở luật pháp quốc tế và các nghị quyết của Liên hợp quốc", Thủ tướng Palestine lưu ý.

Thủ tướng Ishtaye kêu gọi EU gây áp lực lên Israel để cho phép người Palestine tổ chức bầu cử ở Đông Jerusalem, vì giới lãnh đạo Palestine quyết tâm tổ chức sớm cuộc tổng tuyển cử ở các vùng lãnh thổ của Palestine. (THX)

Vụ đầu độc Navalny

Đức nêu quan điểm vụ chính trị gia đối lập Nga

Trong một cuộc phỏng vấn hôm 12/10 với Sputnik, Ngoại trưởng Đức Heilo Mass cho rằng, vụ thủ lĩnh đối lập Nga Alexei Navalny bị hôn mê mà Đức và EU cho là bị đầu độc cần phải do các quan chức thực thi pháp luật của Liên bang Nga điều tra.

“Tất cả các dấu vết, nhân chứng, bằng chứng cần thiết cho cuộc điều tra, cũng như các xét nghiệm máu đầu tiên đang nằm ở Nga. Hai ngày sau vụ ám sát, ông Alexei Navalny mới được đưa đến Đức để điều trị", ông Mass nói.

Theo Ngoại trưởng Đức, vụ việc của ông Navalny không phải là vấn đề trong chương trình nghị sự song phương của Đức và Nga, mà liên quan đến toàn bộ cộng đồng quốc tế và đó là lý do mà Đức mời Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học (OPCW) tham gia với "tư cách là một cơ quan quốc tế độc lập".

Cho rằng Đức chỉ là "nhân chứng cho một vụ án đầu độc", ông Mass lưu ý việc 5 phòng thí nghiệm độc lập đều xác nhận việc sử dụng vũ khí hóa học để đầu độc Navalny và điều này "củng cố yêu cầu của đối với Nga là cần giải thích những gì đã xảy ra".

Cũng trong ngày 12/10, EU đã nhất trí quyết định chính trị về việc sẽ có các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga liên quan đến vụ việc của chính trị gia đối lập Navalny. (Sputnik)

Chính phủ Ấn Độ cho biết họ sẽ bơm 10 tỷ đô la vào nền kinh tế để kích cầu trong đại dịch coronavirus. Bên cạnh các biện pháp khác, họ sẽ chi thêm 3,4 tỷ đô la cho cơ sở hạ tầng và cung cấp các khoản vay không lãi suất cho các bang trị giá 1,6 tỷ đô la. Một số nhà kinh tế cho rằng đợt kích thích mới nhất là không đủ; GDP Ấn Độ đã giảm 24% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý 2.

Ủy ban Tư pháp Thượng viện Mỹ vốn cực kỳ chia rẽ đã bắt đầu các phiên điều trần xác nhận việc bổ nhiệm Amy Coney Barrett làm thẩm phán Tòa án Tối cao. Các nghị sĩ Dân chủ cảnh báo rằng Đạo luật Chăm sóc Giá cả Phải chăng sẽ bị huỷ bỏ vì việc đề cử một thẩm phán mà họ cho là có tư tưởng bảo thủ; còn Đảng Cộng hòa ca ngợi cam kết của bà Barrett đối với pháp quyền. Việc đề cử bà gây tranh cãi vì hồi năm 2016, đảng Cộng hòa đã chặn ứng cử viên của Barack Obama, vì cho rằng bổ nhiệm trong năm bầu cử là sai trái.

Thủ tướng Anh Boris Johnson đặt ra kế hoạch cho một hệ thống hạn chế địa phương ba cấp đối với nước Anh, được thiết kế để kiểm soát sự lây lan của covid-19 mà không phải phong tỏa toàn quốc. Các khu vực sẽ ở trong tình trạng cảnh báo “trung bình”, “cao” hoặc “rất cao”, với các quy tắc khác nhau. Số ca mắc covid-19 ở Anh đã tăng đáng kể trong tháng 10, đặc biệt ở miền bắc nước Anh.

Các bộ trưởng ngoại giao châu Âu đồng ý đưa ra các đề xuất áp đặt biện pháp trừng phạt lên Nga vì vụ đầu độc Alexei Navalny, một người thường chỉ trích Tổng thống Nga Vladimir Putin. Họ cũng bày tỏ sẵn sàng đặt thêm trừng phạt đối với những người liên quan đến đàn áp người biểu tình ở Belarus, bao gồm cả tổng thống Alexander Lukashenko, người đã gian lận trong cuộc bầu cử tháng 8.

Các cổ đông của Unilever đã bỏ phiếu áp đảo — với hơn 99% ủng hộ — để chấm dứt cơ cấu niêm yết kép 90 năm nay của công ty ở Anh và Hà Lan, và đưa công ty trở thành một thực thể chỉ ở London. Vào năm 2018, các nhà đầu tư vào gã khổng lồ hàng tiêu dùng Anh-Hà Lan đã từ chối đề xuất thay đổi cấu trúc thành chỉ niêm yết ở Rotterdam vì lo ngại việc không được tiếp cận các nhà đầu ở London sẽ làm giảm giá cổ phiếu.

Nhật Bản tuyên bố tăng cường khả năng răn đe bằng tên lửa để đối phó với các mối đe dọa “đa dạng và phức tạp hơn” từ Triều Tiên. Hồi cuối tuần, Triều Tiên đã trình diễn một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa mới – tên lửa lớn nhất từ ​​trước đến nay – trong một cuộc diễu binh đánh dấu 75 năm Đảng Lao động cầm quyền. Loại vũ khí dường như vẫn chưa được thử nghiệm này có khả năng đẩy đầu đạn hạt nhân bay đến tận nước Mỹ.

Cuộc bầu cử tổng thống của Bắc Síp đã không mang lại kết quả chung cuộc. Cả Mustafa Akinci, người đương nhiệm ủng hộ thống nhất và Ersin Tatar, người ủng hộ phân chia vĩnh viễn miền bắc Síp do Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát – và  miền nam do Hy Lạp kiểm soát, đều không nhận được 50% phiếu bầu, mặc dù hầu hết các khu vực bầu cử đều báo cáo rằng ông Tatar dẫn sít sao trước ông Akinci. Hai người sẽ bước vào cuộc bỏ phiếu phụ vào Chủ nhật.

TIÊU ĐIỂM

Bầu Hội đồng Nhân quyền mới của Liên Hợp Quốc

Hôm nay Liên Hợp Quốc bỏ phiếu bầu 15 thành viên mới vào Hội đồng Nhân quyền. Mỗi thành viên sẽ có trách nhiệm duy trì nhân quyền trong và ngoài nước. Các ứng viên được chọn từ các nhóm khu vực và phải đạt được ít nhất 97 phiếu bầu từ 193 thành viên của Đại hội đồng. Đối với nhiều nước, việc được bầu dường như đã chắc chắn. Chẳng hạn một số nước, bao gồm Cuba và Nga, không có cạnh tranh trong khu vực, khiến việc họ được chọn là gần như đảm bảo. Những nước khác, như Trung Quốc, Pakistan và Saudi Arabia, đối mặt thách thức nhưng dự kiến ​​vẫn sẽ được bầu vì ảnh hưởng của họ tại LHQ.

Việc tất cả năm nước này đều được biết đến là những nước vi phạm nhân quyền đã khiến các nhóm nhân quyền phẫn nộ. Trung Quốc ứng cử đã gây ra sự thịnh nộ đặc biệt vì cách họ đối xử với người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ, bao gồm giam giữ hàng loạt, triệt sản không tự nguyện và lao động cưỡng bức. Những nỗi tức giận này, mặc dù chính đáng, có thể chẳng mang lại kết quả gì: việc phàn nàn về hồ sơ nhân quyền của những nước được Liên Hợp Quốc chỉ định thúc đẩy nhân quyền là  chuyện chẳng có gì mới ở tổ chức này.

Apple chuẩn bị công bố iPhone mới

Apple hôm nay sẽ tiết lộ các mẫu iPhone mới của mình. Như mọi khi, công ty luôn kín tiếng về các tính năng nổi bật của thiết bị (ngoài việc đặt tên cho sự kiện ra mắt là “Hi, Speed”). Nhiều người mong đợi chúng có kết nối mạng 5G, thế hệ công nghệ di động siêu nhanh tiếp theo. Các nhà phân tích dự đoán, điều này sẽ kích hoạt một “vòng xoáy siêu cấp” iPhone mới, với doanh số bán hàng tăng hai con số.

Những dự đoán như vậy đã giúp giá cổ phiếu Apple tăng gần 60% trong năm nay, đưa giá trị vốn hóa thị trường của họ lên trên 2 nghìn tỷ đô la. Tuy nhiên, những tiếng nói thận trọng hơn cho rằng thời điểm vẫn chưa chín muồi. Mạng 5G siêu nhanh vẫn chưa phổ biến, ít nhất là ở Mỹ, và ngày nay người tiêu dùng có xu hướng dùng thiết bị của họ lâu hơn. Giữa đại dịch, nhiều người thiếu tiền để mua máy mới. Nhưng nếu gã khổng lồ công nghệ chọn thời điểm phát hành chính xác, đây sẽ là một mùa hái Táo bội thu.

Amazon khởi động mùa mua sắm cuối năm

Amazon hôm nay khởi động Prime Day — thực tế là kéo dài 48 giờ — cung cấp các chương trình giảm giá sâu một loạt các mặt hàng. Cũng như năm ngoái, các nhà bán lẻ khác, chủ yếu là Walmart và Target, đã nhảy vào cuộc chiến bằng cách mở chương trình khuyến mãi online của riêng họ. Prime Day 2020 sẽ được tổ chức vào tháng 10 thay vì tháng 7, khác với năm trước. Amazon nói việc lùi ngày là do đại dịch gây ra, nhưng việc chuyển Prime Day sang tháng 10 cũng sẽ giúp khởi động cho một mùa mua sắm cuối năm khó đoán vì covid-19.

Prime Day là một cỗ máy kiếm tiền thực sự của Amazon. Chỉ riêng sự kiện năm ngoái đã tạo doanh thu 7 tỷ đô la và năm nay có thể đạt 10 tỷ đô la. Song, những doanh số bán hàng đó chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong doanh thu hàng năm của họ, năm ngoái đạt 280 tỷ đô la. Mục tiêu lớn hơn của chương trình khuyến mãi là thu hút và giữ người đăng ký Prime, những người chi nhiều hơn gấp hai lần cho các sản phẩm của Amazon trong một năm so với những người không đăng ký.

Ireland công bố ngân sách

Chính phủ liên minh của Ireland, bao gồm Fianna Fail, Fine Gael và Đảng Xanh, đã có một khởi đầu khó khăn kể từ khi lên nắm quyền vào tháng 6. Từ những ngày đầu làm thủ tướng, Micheal Martin đã bị buộc phải sa thải một bộ trưởng. Một người khác sớm từ chức, cùng với ủy viên EU của Ireland, sau khi họ vi phạm các nguyên tắc về sức khỏe cộng đồng để tham dự một bữa tối của hội chơi golf.

Gần đây, làn sóng virus mới đã thúc đẩy các biện pháp phong tỏa chặt chẽ hơn. Điều này làm tổn thương Fianna Fail, đảng lớn nhất trong liên minh, trong các cuộc thăm dò. Họ bị dẫn trước bởi Fine Gael và đảng đối lập chính, Sinn Fein. Ngân sách được công bố hôm nay có thể là ngân sách lớn nhất trong lịch sử Ireland. Dự kiến sẽ có một gói kích thích trị giá lên tới 5 tỷ euro (5,9 tỷ USD), với mục tiêu giải quyết các tác động của cả đại dịch và Brexit. Chi tiêu cho y tế sẽ tăng và sẽ có các chương trình hỗ trợ đại dịch mới cho các doanh nghiệp. Chính phủ kỳ vọng đây sẽ là cơ hội cho họ tái khẳng định mình.

Giải Nobel Kinh tế có chủ

Hôm qua, ngân hàng trung ương Thụy Điển Riksbank đã trao giải Nobel kinh tế cho Paul Milgrom và Robert Wilson, cả hai đều thuộc Đại học Stanford, cho công trình nghiên cứu lý thuyết và thực hành đấu giá. Nghiên cứu của họ đã làm sâu sắc thêm sự hiểu biết của giới chuyên môn về các cuộc đấu giá trong các bối cảnh phức tạp: chẳng hạn như khi những người đấu giá không chắc chắn về những gì đối thủ biết, và khi nhiều hàng hóa khác nhau được bán.

Tuy nhiên, những đóng góp thực tiễn của họ cũng rất đáng kể. Các chính phủ bán tài nguyên công có giá trị đều hướng tới hai mục tiêu: tìm được giá tốt và bán tài nguyên cho những người mua nào sẽ khai thác hiệu quả nhất tài nguyên đó. Các chủ nhân giải thưởng đã giúp phát minh ra các định dạng đấu giá cân bằng được những mối quan tâm này, tạo điều kiện cho việc bán đấu giá các băng tần vô tuyến. Những sáng kiến của họ kể từ đó đã được điều chỉnh cho việc bán các tài sản khác, bao gồm tài nguyên thiên nhiên và điện. Giải năm nay là một trong số các giải trong những năm gần đây trao cho một phương pháp tiếp cận kinh tế học mang hướng kỹ thuật hơn, với các ứng dụng trực tiếp, giúp nâng cao phúc lợi. Có lẽ sẽ là một động lực cho các học giả trẻ.

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Nguồn:vpdf.org.vn Copy link