Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc FPT cho rằng “Công nghệ không làm nội dung, công nghệ làm phân phối”.
1. Phân phối số: "Mắt xích" quyết định sức sống của văn hóa
Thực tế từ hiện tượng "Đào, phở và piano" đã chứng minh một nghịch lý: Chúng ta không thiếu nội dung hay, nhưng chúng ta đang thiếu một hệ thống phân phối số chuyên nghiệp. Công nghệ không thay thế bản sắc, nhưng nó quyết định việc bản sắc đó có tiếp cận được đúng đối tượng và tạo ra giá trị kinh tế hay không.
Khi tổng thu từ du lịch văn hóa đã vượt mốc 1 triệu tỷ đồng, việc "sản phẩm hóa" di sản thông qua trình diễn ánh sáng, không gian số hay lễ hội số hóa chính là cách chúng ta biến giá trị tinh thần thành tài sản thực tế. Đây chính là "thế trận an ninh văn hóa" trên không gian mạng mà TP. Hồ Chí Minh đang tiên phong xây dựng.
2. AI và tiêu chuẩn mới của nội dung có chiều sâu
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định nghĩa lại nghề báo và sáng tạo nội dung. AI có thể thay thế con người ở các khâu trung gian như tóm tắt, dịch thuật hay biên tập cơ bản, nhưng chính điều này lại nâng cao tiêu chuẩn của những nội dung gốc.
Trong kỷ nguyên số, những sản phẩm "tổng hợp lại" sẽ dần mất giá trị. Ngược lại, những góc nhìn độc lập, trải nghiệm thực tế và chiều sâu văn hóa sẽ trở thành "hàng hiếm". Báo chí, với kho dữ liệu tin cậy, chính là lực lượng nòng cốt để định hình cách thế giới "hiểu" về Việt Nam thông qua các hệ thống AI.
3. Phương châm: "Số hóa mạnh, nhân văn cao"
Thông điệp từ lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Càng hội nhập sâu, bản sắc càng phải đậm. Công nghệ không làm xói mòn bản sắc nếu chúng ta biết cách dùng nó để bảo tồn. Việc thiếu dữ liệu tiếng Việt chất lượng cao trong các hệ thống AI toàn cầu là một rủi ro về chủ quyền văn hóa. Do đó, số hóa kho tàng văn hóa dân tộc không chỉ là công việc kỹ thuật, mà là nhiệm vụ chiến lược để bảo vệ tâm hồn dân tộc trên không gian số.
Văn hóa phải được đặt ngang tầm với kinh tế và chính trị. Khi công nghệ đóng vai trò phân phối và con người giữ vai trò sáng tạo nội dung có chiều sâu, chúng ta sẽ hình thành được một hệ sinh thái văn hóa số bền vững. Thế hệ trẻ đã sẵn sàng "về với cội nguồn để ra thế giới", vấn đề còn lại là cách chúng ta ứng dụng công nghệ để phân phối những giá trị đó một cách thông minh và nhân văn nhất.
Nguyễn Mạnh Hiền (Tổng hợp và phân tích từ diễn đàn "Công nghệ lan tỏa văn hóa" ngày 22/04/2026)
In bài viết