Sự hội tụ của trí tuệ và sứ mệnh hòa bình
Trong không gian học thuật trang trọng của Trường Đại học Luật Hà Nội, buổi nói chuyện chuyên đề đã diễn ra với sự chủ trì của PGS.TS. Hà Hùng Cường, Chủ tịch Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam và PGS.TS. Tô Văn Hòa, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội. Sự kiện ghi nhận sự đóng góp trí tuệ đặc biệt từ các Ủy viên Ban Thường vụ và Ủy viên Ban chấp hành Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam, những nhà ngoại giao, các chuyên gia thực tiễn dày dạn kinh nghiệm trong lĩnh vực đối ngoại và nghiên cứu chiến lược, cùng sự tham gia của các chuyên gia từ Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp và đông đảo giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học của Nhà trường. Sự hiện diện của các Ủy viên Hội đồng không chỉ nâng tầm học thuật mà còn bảo đảm tính thực tiễn và chiều sâu chính trị cho các nội dung thảo luận
Phát biểu của PGS. TS. Hà Hùng Cường, Chủ tịch HĐHBPT Việt Nam nhấn mạnh mục đích cốt lõi của diễn đàn: Không chỉ dừng lại ở việc cập nhật thông tin thời sự, mà quan trọng hơn là khơi dậy tinh thần yêu chuộng hòa bình và trang bị tư duy chiến lược để Việt Nam chủ động ứng phó với các "cú sốc" địa chính trị, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc trong một trật tự thế giới đang bị tái định hình đầy quyết liệt. Việc tổ chức diễn đàn này nhằm thực hiện thỏa thuận hợp tác giữa hai đơn vị, tạo không gian phân tích đa chiều về tác động của xung đột đối với hòa bình thế giới.
PGS.TS. Hà Hùng Cường, Chủ tịch Hội đồng Hòa Bình và Phát triển Việt Nam, phát biều tại buổi nói chuyện chuyên đề
Trước đó phát biểu khai mạc, PGS.TS. Tô Văn Hòa nhận định tình hình quốc tế hiện nay biến động nhanh chóng và khó dự báo. Xung đột tại Trung Đông là bài kiểm tra thực tế nhất về sức sống của luật pháp quốc tế và an ninh năng lượng toàn cầu. Đối với Trường Đại học Luật Hà Nội, đây là cơ hội quý báu để đào tạo nguồn nhân lực pháp lý có tầm nhìn toàn cầu.
PGS.TS. Tô Văn Hòa, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội Phát biểu tại buổi nói chuyện chuyên đề.
Dưới sự chủ trì của PGS.TS. Hà Hùng Cường và PGS.TS. Tô Văn Hòa, cùng sự hiện diện đầy trọng thể của các Ủy viên Ban Thường vụ, Ủy viên Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam, buổi nói chuyện đã đi thẳng vào những "điểm nóng" nhất thông qua lăng kính của ba diễn giả chính: Đại sứ Nguyễn Quang Khai, TS. Nguyễn Quốc Thập và TS. Phạm Hồng Hạnh.
Đại sứ Nguyễn Quang Khai: Giải mã chiến dịch "Cơn thịnh nộ Sử thi"
Mở đầu buổi nói chuyện, Đại sứ Nguyễn Quang Khai (Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Iraq) đã cung cấp một cái nhìn toàn cảnh và vô cùng chi tiết về bước ngoặt ngày 28/02/2026 – thời điểm Mỹ và Israel phát động chiến dịch Operation Epic Fury.
Đại sứ Nguyễn Quang Khai, UVTV Hội đồng Hào bình và Phát triển Việt Nam
Đại sứ phân tích rằng, bất chấp những cam kết "không chiến tranh" trong chiến dịch tranh cử cuối năm 2024, quyết định nổ súng của Tổng thống Trump cho thấy sự mâu thuẫn sâu sắc giữa lời hứa chính trị và thực tế thực thi quyền lực. Chiến dịch này không đơn thuần nảy sinh từ các mâu thuẫn địa chính trị tích tụ, mà là một "lối thoát" cho những bế tắc nội bộ của cả Mỹ và Israel. Trong khi Mỹ cần một cú hích quân sự để chuyển hướng dư luận khỏi những rào cản pháp lý trong nước, thì Thủ tướng Netanyahu lại chọn cách leo thang xung đột để củng cố vị thế trước các giới cực hữu, tránh một cuộc bầu cử sớm vốn có thể khép lại sự nghiệp chính trị của ông.
Sự thất bại của 5 vòng đàm phán tại Muscat, Geneva và Rome, theo Đại sứ Khai, chính là minh chứng cho sự thiếu hụt niềm tin chiến lược giữa các bên. Các thỏa thuận ngừng bắn hiện nay thực chất chỉ là "sự tạm dừng chiến thuật" để tái vũ trang, thay vì hướng tới một nền hòa bình thực chất.
TS. Nguyễn Quốc Thập: Thách thức an ninh năng lượng và lộ trình tự chủ
Dưới góc nhìn kinh tế kỹ thuật, TS. Nguyễn Quốc Thập (Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam) khẳng định xung đột Mỹ - Iran hiện nay là một "cú sốc địa chính trị - năng lượng" toàn cầu. Việc eo biển Hormuz bị đặt trong tình trạng báo động đỏ trực tiếp tấn công vào mạch máu cung ứng dầu mỏ thế giới.
TS. Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam
Khi phân tích về tác động đối với Việt Nam, TS. Thập sử dụng cách tiếp cận đầy trách nhiệm và tinh tế. Ông nhận định rằng trong quá trình phát triển kinh tế năng động, nước ta đang đứng trước những nhu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện hệ thống quản trị năng lượng quốc gia. Hiện nay, việc đảm bảo nguồn cung bền vững trong bối cảnh giá cả biến động toàn cầu là một bài toán đòi hỏi sự linh hoạt cao.
Nền kinh tế Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, do đó việc tiếp tục củng cố hệ thống dự trữ chiến lược và giảm dần sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng nhập khẩu không chỉ là yêu cầu về an ninh, mà còn là cơ hội để bứt phá về năng lượng xanh. TS. Thập khuyến nghị Việt Nam cần xây dựng mô hình An ninh năng lượng chủ động, nơi mà việc tăng cường năng lượng tái tạo và điện gió ngoài khơi không chỉ phục vụ mục tiêu Net Zero mà còn là "lá chắn" bảo vệ nền kinh tế trước những biến động xa xôi nhưng đầy hệ lụy từ Trung Đông.
TS. Phạm Hồng Hạnh: Luật pháp quốc tế giữa "vòng vây" cường quyền
Trọng tâm pháp lý của buổi nói chuyện chuyên đề được dẫn dắt bởi TS. Phạm Hồng Hạnh (Trưởng Bộ môn Công pháp quốc tế, Khoa Pháp luật quốc tế, Trường ĐH Luật Hà Nội). Bà đã thực hiện một cuộc "giải phẫu" chế độ pháp lý của eo biển Hormuz theo UNCLOS 1982, khẳng định quyền quá cảnh không bị cản trở là nguyên tắc tối thượng của hàng hải quốc tế.
TS. Phạm Hồng Hạnh, Trưởng bộ môn Công pháp quốc tế Khoa Pháp luật quốc tế, Trường Đại học Luật Hà Nội
Bà Hạnh nhấn mạnh, thực tiễn xung đột hiện nay đang cho thấy những rạn nứt trong việc tuân thủ Luật Nhân đạo quốc tế. Việc tấn công vào các mục tiêu dân sự hoặc biến tàu thuyền thương mại thành công cụ gây áp lực chính trị là hành vi đi ngược lại các chuẩn mực văn minh. Sự bế tắc của các cơ chế bảo đảm thực thi pháp luật quốc tế hiện nay là một lời cảnh báo cho các quốc gia đang nỗ lực bảo vệ trật tự dựa trên luật lệ. Khi các cường quốc có xu hướng đặt lợi ích đơn phương lên trên các cam kết đa phương, luật pháp quốc tế đứng trước nguy cơ bị "vũ khí hóa" hoặc bị đình chỉ bởi hỏa lực quân sự.
Tiếng nói thảo luận: Vai trò hạt nhân của Liên hợp quốc
Trong phiên thảo luận, các ý kiến của các đại biểu bình luận chuyên sâu đã tạo nên một bức tranh đa diện về hệ lụy toàn cầu. Các chuyên gia bình luận thống nhất rằng: Xung đột Trung Đông 2026 là kết quả của sự cạnh tranh quyền lực khốc liệt nhằm xác lập trật tự đa cực mới.
Một điểm nhấn quan trọng trong các ý kiến bình luận là sự khẳng định về vai trò không thể thay thế của các tổ chức quốc tế, trước hết là Liên hợp quốc. Dù Hội đồng Bảo an đang đối mặt với những thách thức về tính hiệu quả, các chuyên gia vẫn nhấn mạnh đây là diễn đàn chính danh nhất để điều phối các nỗ lực hòa bình. Thế giới cần một cuộc cải tổ mạnh mẽ hơn để Liên hợp quốc thực sự là "nhạc trưởng" trong việc kiềm chế các hành vi dùng vũ lực đơn phương, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các quốc gia vừa và nhỏ.
Bản lĩnh Việt Nam trong thế giới đa cực
Buổi nói chuyện chuyên đề khép lại với thông điệp mạnh mẽ: Trong một thế giới đầy biến động, "sức mạnh mềm" từ sự hiểu biết luật pháp và "sức mạnh cứng" từ nội lực kinh tế phải được kết hợp nhuần nhuyễn.
Đối với Việt Nam, bài học từ Trung Đông nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc kiên trì con đường thượng tôn pháp luật, lấy UNCLOS làm kim chỉ nam trên biển và lấy sự chủ động trong năng lượng làm nền tảng cho phát triển bền vững. Với sự tham gia tích cực của Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam cùng các cơ sở đào tạo luật hàng đầu, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một thế hệ lãnh đạo và chuyên gia pháp lý đủ bản lĩnh để đưa con tàu quốc gia vượt qua những "tâm chấn" địa chính trị toàn cầu.
Quanng cảnh buổi nói chuyện chuyên đề
In bài viết