Hãng tin Al Jazeera có trụ sở ở Qatar cho biết vào ngày 13/1, Thủ hiến Greenland, ông Jens-Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch, bà Mette Frederiksen đưa ra tuyên bố về tình hình hiện tại của Greenland trong một cuộc họp báo ở Copenhagen.
Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này muốn tiếp tục ở lại với Đan Mạch thay vì gia nhập Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục thúc đẩy việc tiếp quản hòn đảo lớn nhất thế giới này.
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Copenhagen cùng Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, ông Nielsen nói rằng vùng lãnh thổ Bắc Cực tự trị này ưu tiên tiếp tục gắn bó với Đan Mạch.
“Chúng tôi đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng địa chính trị, và nếu ngay lúc này và tại đây buộc phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch, chúng tôi chọn Đan Mạch”, ông Nielsen tuyên bố.
Trên tài khoản Facebook ngày 14/1, đài BBC của Anh nhận định đây là tuyên bố cứng rắn nhất từ một đại diện của vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nối lại kế hoạch sáp nhập Greenland.
Bà Frederiksen cho biết việc đứng lên trước điều mà bà lên án là “sức ép hoàn toàn không thể chấp nhận được từ đồng minh thân cận nhất của chúng tôi” là điều không hề dễ dàng.
Bình luận nêu trên của ông Nielsen được đưa ra một ngày sau khi chính quyền Greenland bác bỏ các đe dọa tiếp quản của ông Trump.
Trong tuyên bố đưa ra, chính quyền liên minh của Greenland cho biết: “Mỹ một lần nữa tái khẳng định mong muốn tiếp quản Greenland. Đây là điều mà liên minh cầm quyền ở Greenland không thể chấp nhận trong bất kỳ hoàn cảnh nào”.
Tuyên bố nhấn mạnh: “Là một phần của Cộng đồng Đan Mạch, Greenland là thành viên của NATO, vì vậy việc phòng thủ Greenland phải được thực hiện thông qua NATO”.
Ông Trump khẳng định sẽ chiếm Greenland, đe dọa rằng vùng lãnh thổ này sẽ bị đặt dưới sự kiểm soát của Mỹ “bằng cách này hay cách khác”.
Những đe dọa đó đã tạo ra một cuộc khủng hoảng đối với NATO, làm dấy lên sự phẫn nộ từ các đồng minh châu Âu, những người cảnh báo rằng bất kỳ động thái tiếp quản Greenland nào cũng sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với quan hệ giữa Mỹ và châu Âu.
Vào ngày 14/1, theo giờ Mỹ, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio sẽ chủ trì một cuộc họp tại Nhà Trắng với Ngoại trưởng Đan Mạch và và người phụ trách chính sách đối ngoại của Greenland.
Trước đó vào hôm 13/1, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và người phụ trách chính sách đối ngoại của Greenland Vivian Motzfeldt nói với các phóng viên tại Copenhagen rằng họ đã đề nghị tổ chức cuộc họp với ông Rubio sau các đe dọa của Tổng thốngTrump.
“Lý do chúng tôi tìm kiếm cuộc họp mà nay đã được chấp thuận là để đưa toàn bộ cuộc thảo luận này … vào một phòng họp, nơi chúng ta có thể nhìn thẳng vào mắt nhau và nói về những vấn đề này”, ông Rasmussen nói.
Aaja Chemnitz, một chính trị gia Greenland trong Quốc hội Đan Mạch, nói với Al Jazeera rằng đa số trong số 56.000 người dân Greenland không muốn trở thành công dân Mỹ.
Bà Chemnitz tuyên bố: “Greenland không phải để bán, và Greenland sẽ không bao giờ được đem ra bán”, đồng thời khẳng định: “Mọi người dường như nghĩ rằng họ có thể mua được linh hồn Greenland. Đó là bản sắc, ngôn ngữ, văn hóa của chúng tôi và mọi thứ sẽ hoàn toàn khác nếu bạn trở thành công dân Mỹ, và đó không phải là điều mà đa số người Greenland mong muốn”.
Trong một diễn biến liên quan, một nhóm nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đã đệ trình dự luật nhằm ngăn chặn việc sử dụng ngân sách liên bang cho bất kỳ hành động nào liên quan đến kiểm soát hoặc can thiệp quân sự đối với lãnh thổ của các quốc gia thành viên NATO, trong đó có Greenland - vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Dự luật mang tên Đạo luật Bảo vệ đoàn kết NATO (NATO Unity Protection Act), do Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen và Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski bảo trợ. Theo đó, dự luật này đưa ra quy định ngăn cản Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Mỹ sử dụng ngân sách cho các hoạt động như phong tỏa, chiếm đóng, sáp nhập hoặc áp đặt quyền kiểm soát đối với lãnh thổ của bất kỳ quốc gia thành viên nào của NATO.
Theo các nghị sĩ bảo trợ, dự luật được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện những quan ngại ngày càng gia tăng trước các tuyên bố gần đây của Tổng thống Donald Trump liên quan đến Greenland - vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, một thành viên NATO.
Dự luật nêu rõ sức mạnh của NATO có ý nghĩa then chốt đối với an ninh quốc gia Mỹ, đồng thời khẳng định mọi hành động chiếm đóng hoặc kiểm soát lãnh thổ có chủ quyền của một quốc gia thành viên NATO đều vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và các quy định của NATO.
Trong tuyên bố công bố dự luật, Thượng nghị sĩ Shaheen cho rằng “bất kỳ gợi ý nào về việc Mỹ sử dụng sức mạnh để kiểm soát lãnh thổ của một đồng minh NATO đều có thể làm suy yếu liên minh này” cũng như có nguy cơ phương hại đến lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ, đồng thời vấp phải sự phản đối lưỡng đảng trong Quốc hội.
Cùng quan điểm, Thượng nghị sĩ Murkowski cho rằng liên minh an ninh NATO gồm 32 thành viên là “tuyến phòng thủ mạnh mẽ nhất” trước các nỗ lực làm suy yếu hòa bình và ổn định toàn cầu. Thượng nghị sĩ Murkowski Murkowski lưu ý rằng ý tưởng sử dụng nguồn lực to lớn của Mỹ để gây sức ép đối với các đồng minh đã là điều “rất đáng quan ngại”, đồng thời khẳng định Quốc hội cần bác bỏ hoàn toàn khả năng này thông qua các quy định pháp luật cụ thể.
Bên cạnh đó, Hạ nghị sĩ Don Bacon, thành viên đảng Cộng hòa, đại diện cho bang Nebraska tại Hạ viện Mỹ, đã cùng các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện Mỹ trình dự luật mang tên No Funds for NATO Invasion Act (tạm dịch là Đạo luật Không cấp ngân sách cho hành động quân sự của NATO), nhằm ngăn chặn từ sớm khả năng chính quyền Tổng thống Donald Trump sử dụng biện pháp quân sự để giành quyền kiểm soát Greenland.
Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc
In bài viết