Chiến dịch mang mật danh “Epic Fury” (Cơn thịnh nộ) như phía Mỹ đặt tên và “Roaring Lion” (Sư tử gầm) theo phía Israel gọi, đã được Tổng thống Donald Trump ra lệnh với lý do “họ không sẵn lòng ngừng nghiên cứu hạt nhân; họ không sẵn lòng nói rằng họ sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân” như đã nêu trong trả lời phỏng vấn NBC News ngày 1/3; giết chết Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng hàng loạt quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC); đẩy khu vực Trung Đông vào vòng xoáy bạo lực mới với những hậu quả khó lường cho hòa bình và phát triển không chỉ trong khu vực mà cả trên phạm vị toàn cầu.
Bối cảnh cuộc chiến
Để hiểu được diễn biến ngày 28/2, một hành động gây mất ổn định toàn diện và đẩy khu vực Trung Đông vào vòng xoáy bạo lực mới, cần đặt sự kiện này trong bối cảnh rộng hơn của sự leo thang căng thẳng trong quan hệ của Iran với bên ngoài, trước hết là với Mỹ và Israel; cũng như tình hình kinh tế - xã hội đặc biệt nghiêm trọng bên trong Iran.
Với bên ngoài, từ sau sự kiện Hamas bất ngờ tập kích vào Israel ngày 7/10/2023, Iran không chỉ bị ảnh hưởng nặng nề về nhiều mặt bởi các cuộc tấn công tổng lực nhằm vào Hamas và Hezbollah là những lực lượng nòng cốt trong “Trục kháng chiến” chống Israel và Mỹ do Iran hậu thuẫn, mà còn trải qua xung đột vũ trang trực tiếp với không chỉ Israel mà cả Mỹ với cuộc tập kích bằng tên lửa và trả thủ lẫn nhau hồi tháng 6/2025. Trong khi đó, chính quyền của ông Trump tiếp tục gây áp lực mạnh lên Iran nhằm buộc nước này từ bỏ không chỉ chương trình phát triển vũ khí hạt nhân, mà cả tên lửa liên lục địa, điều Iran luôn tìm cách bác bỏ, khiến các phiên đàm phán, kể cả mới nhất là qua trung gian Oman ngay trước khi cuộc tấn công ngày 28/2 diễn ra, đều chưa đem lại kết quả mong muốn.
Cụ thể là “cuộc chiến 12 ngày” với Israel vào tháng 6/2025 đã gây tổn thất rất nghiêm trọng đối với các cơ sở hạ tầng hạt nhân và quốc phòng của Iran. Tháng 9/2025, Liên Hợp quốc tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Iran thông qua cơ chế “snapback” (khôi phục lệnh trừng phạt), đóng băng tài sản Iran ở nước ngoài, cấm các giao dịch vũ khí và áp đặt các hình phạt liên quan đến chương trình tên lửa đạn đạo. Từ tháng 1/2026, việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cũng ảnh hưởng đến Iran, vì hai nước này có quan hệ kinh tế lâu dài để đối phó với các lệnh trừng phạt, bao gồm trao đổi dầu mỏ và máy bay không người lái.
Về tình hình bên trong Iran, theo Ngân hàng Thế giới, nền kinh tế Iran trong năm 2025 đã gặp rất nhiều khó khăn và điều đó vẫn tiếp tục trong năm 2026. Với lạm phát hàng năm vượt 60%, đồng tiền quốc gia Rial đã mất hơn một nửa giá trị chỉ trong vòng một năm, từ khoảng 600.000 Rial/USD đầu năm 2025 lên đến 1,4-1,5 triệu Rial/USD vào đầu năm 2026 – khiến Iran trở thành quốc gia có đồng tiền ít giá trị nhất thế giới. Giá thực phẩm tăng trung bình 72% so với năm trước, trong khi giá vật tư y tế tăng 50%. Theo Bộ Phúc lợi và Xã hội Iran, năm 2024 có tới 57% người dân nước này đang gặp phải tình trạng suy dinh dưỡng ở các mức độ khác nhau; thịt đã trở thành món ăn xa xỉ với nhiều gia đình, trong khi 7 triệu người Iran đang phải đối mặt với nạn đói.
Trong bối cảnh trên, từ ngày 28/12/2025, các cuộc biểu tình phản đối chính phủ đã bùng nổ trên quy mô lớn tại tất cả 31 tỉnh thành của Iran và được một số giới ở phương Tây đánh giá là “cuộc nổi dậy lớn nhất kể từ Cách mạng Hồi giáo 1979”. Khởi đầu bởi các thương nhân và chủ cửa hàng tại chợ Grand Bazaar Tehran phản đối sự mất giá lớn của đồng Rial, các cuộc biểu tình nhanh chóng lan rộng đến các trường Đại học và các thành phố lớn như Isfahan, Shiraz và Mashhad. Theo đánh giá của tổ chức nhân quyền tại Iran, ít nhất 7.000 người đã thiệt mạng trong cuộc xung đột giữa các lực lượng bảo vệ pháp luật với người biểu tình.
Đàm phán để tấn công - một nghịch lý chiến lược
Đáng chú ý là ngay cả khi căng thẳng giữa hai bên leo thang đến đỉnh điểm, Mỹ và Iran vẫn tiến hành các cuộc đàm phán hạt nhân gián tiếp qua trung gian Oman. Vòng đàm phán đầu tiên diễn ra tại Muscat thủ đô của Oman vào ngày 6/2/2026, và ba vòng đàm phán tiếp theo được tổ chức tại Geneva. Vào ngày 27/2, chỉ một ngày trước cuộc tấn công của Mỹ và Israel hiện nay, Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi còn tuyên bố “đã có tiến triển đáng kể” đồng thời để ngỏ khả năng Iran đồng ý không tích trữ uranium được làm giàu, qua đó hàm ý ngòi nổ có thể được gỡ bỏ.
Chính vì thế, ngay sau cuộc tấn công ngày 28/2, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong cuộc phỏng vấn với NBC News đã bày tỏ sự ngỡ ngàng: “Chúng tôi đã có thể giải quyết các câu hỏi nghiêm túc liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Rõ ràng chúng tôi có khác biệt, nhưng chúng tôi đã giải quyết được một số khác biệt đó, và chúng tôi quyết định tiếp tục để giải quyết phần còn lại. Tôi không biết tại sao trong khi các cuộc đàm phán đang tiến triển, họ lại quyết định tấn công chúng tôi”.
Theo thông tin từ The Washington Post, quyết định tấn công Iran được đưa ra sau khi Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và chính phủ Israel liên tục vận động; và việc lập kế hoạch cho cuộc tấn công đã được thực hiện trong nhiều tháng, với ngày cụ thể được ấn định từ nhiều tuần trước. Axios cũng xác nhận rằng Mỹ và Israel đã lên kế hoạch tấn công Iran một tuần trước các cuộc đàm phán Geneva. Điều này đặt ra câu hỏi về tính nghiêm túc về thiện chí của Washington tại các cuộc đàm phán hạt nhân vừa qua, trong đó việc loại bỏ không chỉ chương trình hạt nhân mà cả chương trình tên lửa đạn đạo của Iran luôn là mục tiêu cuối cùng cần đạt được bằng phương tiện.
Khoảng 200 máy bay chiến đấu của Không quân Israel đã tham gia vào chiến dịch được mô tả là “cuộc hành quân trên không lớn nhất trong lịch sử Lực lượng Phòng vệ Israel” (Israel Defense Forces - IDF), nhắm vào hơn 500 mục tiêu bao gồm các hệ thống phòng không và bệ phóng tên lửa ở miền tây và miền trung Iran. Các thành phố Tehran, Isfahan, Qom, Karaj và Kermanshah đều bị tấn công đồng loạt trong 24 tỉnh thành trên cả nước. Không chỉ vậy, chiều ngày 1/3 (giờ Mỹ), Tổng thống Mỹ còn phát biểu qua video kêu gọi người dân Iran nổi dậy và các lực lượng của IRGC hạ vũ khí để được “hưởng quyền miễn trừ hoàn toàn”, nếu không “sẽ chắc chắn phải đối mặt với cái chết”.
Kết quả là, theo phát biểu của ông Trump, đã có 48 lãnh đạo chính trị và quân sự Iran thiệt mạng, bao gồm cả Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei; còn như chính Tehran cũng đã xác nhận, ngoài ông Khamenei, nhiều nhân vật cấp cao hàng đầu an ninh – quốc phòng bao gồm cả cố vấn của ông Khamenei, Tư lệnh IRGC, Tổng Tham mưu trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng Iran đã thiệt mạng. Về thương vong dân sự, theo Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ Iran, đã có 201 dân thường bị chết và 747 người bị thương ngay trong ngày đầu tiên, trong đó bi thảm nhất là cuộc không kích vào Trường Tiểu học nữ sinh Shajareh Tayyebeh ở thị trấn Minab phía nam Iran, khiến 108 học sinh thiệt cộng đồng quốc tế đồng loạt lên án. Không chỉ vậy, chiều ngày 1/3 (giờ Mỹ), Tổng thống Mỹ còn phát biểu qua video kêu gọi người dân Iran nổi dậy và các lực lượng của IRGC hạ vũ khí để được “hưởng quyền miễn trừ hoàn toàn”, nếu không “sẽ chắc chắn phải đối mặt với cái chết”.
Về mặt chính trị, Tehran đã quyết định Quốc tang trong 40 ngày ông Khamenei; kích hoạt ngay thủ tục đặc biệt chọn Giáo sỹ cao cấp Ayatollah Alireza Arafi làm Lãnh tụ Tối cao lâm thời, người cùng Tổng thống đương nhiệm Masoud Pezeshkian và Chánh án Tòa án Tối cao Hossein Mohseni-Eje’I hợp thành Bộ ba Ban tạm thời lãnh đạo đất nước thay ông Khamenei. Bên cạnh đó, những tướng lĩnh cao cấp cũng đã nhanh chóng được cử lên thay những người đã thiệt mạng. Bên cạnh đó, chính quyền cũng đã tổ chức để hàng vạn người Iran đổ ra khu vực trung tâm thủ đô Tehran biểu thị sự căm phẫn trước hành động tấn công của Mỹ và Israel và sự đoàn kết quyết tâm trả thù cho Lãnh tụ Tối cao Khamenei và những người đã bị giết hại.
Động cơ và hệ quả của chiến dịch quân sự hiện nay
Mặc dù vậy, nhiều nhà phân tích chính trị nhận định tuyên bố của ông Trump nhằm mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân chỉ là "bức màn che" cho những tính toán thực sự của mình khi ở trong nước, ông đang đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh từ Đảng Dân chủ, nguy cơ bị luận tội lần hai và tình hình kinh tế hết sức nan giải sau khi Tòa án tối cao Mỹ thẳng thừng bác bỏ các mức thuế quan toàn cầu mà ông đã áp đặt. Theo kết quả thăm dò của Reuters-Ipsos thực hiện từ ngày 14 đến 17-11-2025, tỉ lệ ủng hộ ông Trump đã giảm xuống mức thấp nhất, chỉ còn 38%. Trong bối cảnh đó, phát động chiến tranh với Iran, ông Trump có chủ ý nhắm đến mục tiêu lấy lại uy tín trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, đồng thời hướng dư luận Mỹ ra khỏi những khó khăn trong nước. Về phần mình, Thủ tướng Israel Netanyahu cũng đang chịu áp lực trong nước không hề nhỏ vì nhiều lý do, trước hết là bởi chiến dịch quân sự tại Dải Gaza từ năm 2023 vẫn chưa đạt được đầy đủ mục tiêu đề ra và cá nhân ông Netanyahu còn đang đối mặt với những cáo buộc về tham nhũng và lạm dụng lòng tin. Tấn công Iran, vì thế, được xem là cách để che đậy những vấn đề cá nhân của chính Thủ tướng.
Tuy nhiên, chiến lược thay đổi chế độ ở Iran cũng đang đối mặt với những thách thức nhiều mặt không hề đơn giản. Bà Linda Robinson từ Hội đồng quan hệ đối ngoại (Council on Foreign Relations - CFR) chỉ ra rằng việc giết chết lãnh tụ tinh thần Ali Khamenei không đồng nghĩa với thay đổi chế độ bởi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) mới là xương sống của hệ thống chính trị Iran và có khả năng nhanh chóng tái lập bộ máy lãnh đạo. Hơn nữa, Mỹ chưa có một đối tác thực tế nào bên trong Iran để hợp tác, khác với trường hợp Venezuela nơi Washington có thể làm việc với phe đối lập.
Việc triệt hạ ông Khamenei và nhiều lãnh đạo cấp cao an ninh – quốc phòng Iran có tạo ra một khoảng trống quyền lực nhất định ở Tehran, nhưng điều này không đồng nghĩa với sự sụp đổ của cả hệ thống chính trị. Theo đánh giá của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), về lâu dài có khả năng một nhân vật theo đường lối cứng rắn từ IRGC sẽ thay thế ông Khamenei. Còn theo nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế Ray Takeyh từ CFR, rủi ro xung đột kéo dài sẽ cao nếu ông Trump kiên quyết theo đuổi mục tiêu thay đổi chế độ, bởi khả năng đạt được điều này chỉ bằng không kích là rất thấp.
Thực tế là người dân Iran không được vũ trang và thiếu phương tiện để thay đổi một hệ thống chính trị có bộ máy an ninh chặt chẽ như IRGC. Nếu ông Trump triển khai lực lượng đặc biệt, họ sẽ phải đối mặt với thương vong đáng kể, dẫn đến nguy cơ “leo thang nhiệm vụ” (mission creep) tương tự như đã xảy ra ở Iraq sau cuộc xâm lăng vào năm 2003. Trong khi đó, Iran vẫn duy trì mạng lưới đồng minh đáng kể trong khu vực. Mặc dù Hezbollah ở Lebanon đã bị suy yếu, lực lượng Houthi ở Yemen vẫn duy trì khả năng hoạt động trên Biển Đỏ và Ấn Độ Dương. Kataib Hezbollah ở Iraq đã tuyên bố sẵn sàng hành động chống lại các căn cứ Mỹ. Khi năng lực quân sự quy ước bị suy giảm, nguy cơ dịch chuyển sang các hoạt động phi đối xứng, bao gồm hoạt động tình báo và tấn công mạng trên quy mô toàn cầu, sẽ gia tăng.
Thực tế thì, theo CNBC, cả Nga và Trung Quốc đều không có khả năng hoặc ý muốn trực tiếp can thiệp quân sự để bảo vệ Tehran. "Nhiều năm chiến tranh kéo dài ở Ukraine đã làm suy giảm năng lực của Nga trong việc chiếu sức mạnh ra ngoài biên giới". Còn Trung Quốc, mặc dù có lợi ích kinh tế lớn với Iran, cũng kiềm chế không đưa ra cam kết quân sự cụ thể. Điều này củng cố bài học về giới hạn của quan hệ đối tác chiến lược đã nêu trong bài gốc.
Còn tại nước Mỹ, cuộc tấn công mà ông Trump vừa phát động chống Iran cũng bộc lộ những chia rẽ ngay trong chính trường nước Mỹ. Trong khi phần lớn Đảng Cộng hòa ủng hộ chiến dịch hiện nay, một số tiếng nói theo chủ nghĩa biệt lập trong phong trào MAGA đã bày tỏ lo ngại về việc nước Mỹ sẽ bị kéo vào một cuộc xung đột mới ở Trung Đông. Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries chỉ trích Tổng thống Trump đã “không xin phép Quốc hội trước khi tấn công Iran”, đặt ra câu hỏi về quy trình ra quyết định.
Ảnh hưởng đối với kinh tế toàn cầu
Ngay sau cuộc tấn công, Iran đã phát thông báo cấm các tàu tuyền ở khu vực đi qua eo biển Hormuz. Một số tàu chở dầu và khí đốt nước ngoài đã bắt đầu tránh tuyến đường này, riêng Qatar đã chính thức yêu cầu các chủ tàu tạm dừng hoạt động trên tuyến đường biển này. Theo Bob McNally, cựu cố vấn năng lượng Nhà Trắng: "Thị trường không đánh giá đúng mức việc Tehran có kho dự trữ lớn mìn và tên lửa tầm ngắn có thể gây gián đoạn nghiêm trọng giao thông trong tuyến đường thủy". McNally cảnh báo rằng Iran có thể làm cho eo biển Hormuz trở nên không an toàn cho giao thông thương mại, khiến giá dầu tăng vọt lên trên 100 USD/thùng.
Theo Reuters, khoảng 150 tàu chở hàng, bao gồm nhiều tàu chở dầu, đang bị mắc kẹt phía sau eo biển. Ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại Nhóm khủng hoảng quốc tế (International Crisis Group), cảnh báo: “Việc đóng cửa eo biển Hormuz sẽ làm gián đoạn khoảng 1/5 lượng dầu giao dịch toàn cầu trong một đêm - và giá sẽ không chỉ tăng vọt, mà sẽ nhảy lên dữ dội chỉ vì nỗi sợ hãi. Cú sốc sẽ lan rộng ra ngoài thị trường năng lượng, thắt chặt điều kiện tài chính, thổi bùng lạm phát và đẩy các nền kinh tế mong manh đến gần hơn với suy thoái trong vài tuần”. Còn Saul Kavonic từ MST Marquee cảnh báo: “Đây có thể là kịch bản nghiêm trọng gấp 3 lần so với lệnh cấm vận dầu mỏ Ả-rập và cuộc cách mạng Iran những năm 1970, đẩy giá dầu lên mức ba chữ số”. Các nhà phân tích tại ngân hàng Barclays ở London dự báo dầu Brent có thể đạt 100 USD/thùng.
Theo J.P. Morgan Global Research, từ năm 1979 đã có 8 trường hợp đáng chú ý về thay đổi chế độ tại các quốc gia sản xuất dầu quy mô trung bình và lớn, mỗi trường hợp đều có tác động đáng kể đến giá dầu và nguồn cung toàn cầu. Sau Cách mạng Iran năm 1979, giá dầu đã tăng gấp đôi, gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu. Sản lượng dầu thô của Iran chưa bao giờ phục hồi kể từ đó và vẫn thấp hơn 2 triệu thùng/ngày so với mức trước cách mạng. “Nếu lịch sử là kim chỉ nam, việc tiếp tục gây bất ổn cho Iran có thể dẫn đến giá dầu cao hơn đáng kể được duy trì trong thời gian dài,” các nhà phân tích cảnh báo.
Cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran là sự vi phạm nghiêm trọng Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế và những quy chuẩn đạo đức thông thường, đồng thời đặt ra nhiều câu hỏi quan trọng về tương lai của hệ thống trật tự quốc tế. Hiện chưa thể biết được chắc chắn cuộc chiến ở Iran hiện nay sẽ kết thúc như thế nào và đi đến đâu, nhưng cũng đã có thể thấy rõ 4 bài học như sau:
Thứ nhất là về mối quan hệ giữa ổn định kinh tế-xã hội và an ninh quốc gia. Iran rơi vào khủng hoảng kinh tế trầm trọng với siêu lạm phát, sụp đổ tỷ giá và bất ổn xã hội lan rộng, tạo ra điều kiện để các thế lực bên ngoài can thiệp. Bài học rõ ràng là phát triển kinh tế bền vững và công bằng xã hội là nền tảng không thể thiếu cho an ninh quốc gia.
Thứ hai là về giá trị của ngoại giao và đối thoại. Ngoại trưởng Iran Araghchi nhấn mạnh: “Đây là một cuộc chiến tranh lựa chọn của Mỹ. Nhưng về phần chúng tôi, chúng tôi không muốn chiến tranh”. Iran đã bày tỏ sẵn sàng quay lại đàm phán khi các cuộc không kích kết thúc. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc duy trì các kênh đối thoại ngay cả trong những thời điểm căng thẳng nhất.
Thứ ba là về giới hạn của quan hệ đối tác chiến lược. Mặc dù Nga và Trung Quốc đều lên án mạnh mẽ cuộc tấn công, nhưng cả hai đều không có khả năng hoặc ý muốn trực tiếp can thiệp quân sự để bảo vệ Tehran. Đây là bài học về việc không bao giờ nên có ảo tưởng rằng quan hệ đối tác có thể thay thế cho năng lực quốc gia tự chủ trong việc bảo vệ đất nước của mình.
Thứ tư là về hiệu lực của các cơ chế đa phương. Tổ chức các Hiệp hội kiểm soát vũ khí (Arms Control Association) có trụ sở tại Washington gọi cuộc tấn công là “cuộc chiến tranh bất hợp pháp” không được Quốc hội Mỹ ủy quyền và “không có lý do chính đáng trên cơ sở không phổ biến vũ khí hạt nhân”. Luật sư cao cấp Celeste Kmiotek của Atlantic Council cảnh báo: “Những vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế đối với Iran bởi Mỹ và Israel sẽ chỉ tiếp tục làm xói mòn các chuẩn mực quốc tế và đặt dân thường trên toàn cầu vào nguy hiểm hơn”.
Tóm lại, nhiều khả năng nguy cơ xung đột sẽ còn kéo dài, leo thang phi đối xứng và bất ổn khu vực vẫn hiện hữu đang làm nên một Trung Đông vĩnh viễn không còn như trước. Bên cạnh đó, tác động kinh tế từ việc gián đoạn eo biển Hormuz có thể lan rộng ra toàn cầu, ảnh hưởng đến giá năng lượng, lạm phát và triển vọng tăng trưởng của nhiều quốc gia. Cánh cửa của quá trình đàm phán, đối thoại giữa Mỹ và Iran về vấn đề hạt nhân và giảm căng thẳng trong quan hệ đã tạm thời bị đóng lại, nhưng tiếp tục chiến tranh không bao giờ là cách thức tốt nhất để đi đến hòa bình bền vững, nhất là ở khu vực đầy phức tạp và nhạy cảm như ở Trung Đông, Vùng Vịnh hiện nay.
Hàm ý đối với Việt Nam
Sự kiện Iran hiện nay diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào Kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về "Hội nhập quốc tế trong tình hình mới" xác định hội nhập quốc tế là một trong bốn trụ cột để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng, hùng cường. Việc Iran bị tấn công mấy ngày qua là minh chứng sống động cho tầm quan trọng của việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định cho đất nước.
Tổng Bí thư Tô Lâm đã từng nhấn mạnh nhu cầu "kết hợp chặt chẽ 3 trụ cột Đối ngoại Đảng, Ngoại giao Nhà nước và Đối ngoại nhân dân, gắn kết Ngoại giao với lòng dân, Ngoại giao song phương và đa phương, các công cụ chính trị, kinh tế, luật pháp quốc tế". Còn Phó Thủ tướng, nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cũng đã nêu rằng "yếu tố bảo đảm cho sự vươn lên của dân tộc là môi trường chiến lược hòa bình, hữu nghị, hợp tác thuận lợi cho phát triển. Do đó nhiệm vụ của Đối ngoại là làm thế nào củng cố, giữ vững cục diện này vững vàng trước các biến động".
Trong 80 năm qua, Ngoại giao Việt Nam đã có đóng góp đặc biệt quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giành và gìn giữ nền độc lập và phát triển đất nước. Việt Nam hiện có quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia, không ngừng mở rộng mạng lưới đối tác toàn diện, đối tác chiến lược và đối tác chiến lược toàn diện lên tổng số là 38 nước, hai lần đảm nhiệm vị trí Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, ba lần giữ chức Chủ tịch ASEAN, trở thành đối tác thứ mười của BRICS... Đặc biệt, nội hàm kinh tế ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong các hoạt động đối ngoại các cấp, qua đó kết nối, tranh thủ các đối tác lớn và có vai trò quốc tế quan trọng nhất trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; tham gia các chuỗi cung ứng mới toàn cầu.
Sự kiện bắt đầu vào ngày 28/2/2026 tại Iran mà Việt Nam, như Người phát ngôn Bộ Ngoại đã nêu là “quan ngại sâu sắc và kêu gọi các bên liên quan kiềm chế tối đa, chấm dứt ngay các hành động leo thang căng thẳng, bảo vệ dân thường và các cơ sở hạ tầng thiết yếu, giải quyết bất đồng bằng các biện pháp hòa bình, tuân thủ nghiêm túc luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp…” một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa mà Việt Nam đã và luôn kiên trì theo đuổi. Trong bối cảnh thế giới đang trong thời kỳ thay đổi có tính thời đại, việc Việt Nam xây dựng mạng lưới 38 đối tác chiến lược và đối tác chiến lược toàn diện, tham gia tích cực vào các cơ chế đa phương như ASEAN, Liên Hợp Quốc, và gần đây là BRICS, chính là cách thức tốt nhất để bảo vệ lợi ích quốc gia trong một môi trường quốc tế ngày càng phức tạp và khó lường. Việc duy trì ổn định kinh tế - xã hội trong nước, xây dựng nền tảng quốc phòng vững chắc, kết hợp với đường lối đối ngoại linh hoạt, khéo léo là công thức bảo đảm cho an ninh và phát triển của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
Ngô Tiến Long, Ủy viên Ban chấp hành Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam; nguyên Cục trưởng Cục Cơ yếu Bộ Ngoại giao, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Quốc tế (nay là Báo Thế giới & Việt Nam).
In bài viết