Bước ngoặt từ sự thừa nhận thực tế khách quan
Sự kiện phái đoàn do cố vấn Aryeh Lightstone dẫn đầu gặp gỡ trực tiếp ông Khalil al-Hayya tại Cairo đánh dấu sự thừa nhận thực tế rằng không thể có một giải pháp bền vững cho Gaza nếu thiếu sự tham gia của các thực thể đang nắm giữ quyền lực thực tế tại địa bàn. Dưới lăng kính của chủ nghĩa thực dụng, việc Mỹ chủ động phá bỏ rào cản ngoại giao truyền thống để đối thoại trực tiếp cho thấy Washington đang nỗ lực tối đa để ngăn chặn kịch bản xung đột lan rộng ra toàn khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, nội dung cuộc đàm phán lại bộc lộ những hố ngăn cách sâu sắc về tư duy chiến lược giữa các bên.
Ma trận "Giải giáp" và nghịch lý ưu tiên
Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở sự mất cân bằng trong dự thảo thỏa thuận giữa yêu sách an ninh và quyền con người. Trong khi phía Mỹ hối thúc lộ trình giải giáp toàn diện như một điều kiện tiên quyết cho sự an toàn của Israel, thì phía Hamas lại kiên quyết yêu cầu thực thi đầy đủ các cam kết giai đoạn một về chấm dứt tấn công và tăng cường viện trợ nhân đạo. Việc đặt áp lực giải giáp lên hàng đầu trong khi các nghĩa vụ về cứu trợ và quyền hành chính của người Palestine bị trì hoãn đã đẩy đàm phán vào thế bế tắc "con gà và quả trứng".
Thử thách đối với công lý và luật pháp quốc tế
Hòa bình không thể được xây dựng dựa trên áp lực một chiều hay sự cưỡng ép về quân sự. Những con số về tổn thất nhân mạng ngay trong thời gian ngừng bắn là lời cảnh báo đanh thép rằng mọi thỏa thuận thiếu sự giám sát quốc tế và không dựa trên luật pháp quốc tế đều chỉ mang tính tạm thời. Cuộc đối thoại tại Cairo vừa là một cơ hội mở ra chương mới cho ngoại giao, nhưng cũng là một thử thách nghiệt ngã: Liệu các siêu cường có thể thiết lập được một trật tự dựa trên công lý hay sẽ tiếp tục sa lầy trong những ván cờ quyền lực cục bộ? Đây chính là lúc cần đề cao vai trò điều phối của Liên hợp quốc và thượng tôn các chuẩn mực quốc tế để hướng tới một giải pháp "hai nhà nước" thực chất, bền vững.
Nguyễn Mạnh Hiền, UVBCH Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam
Tham khảo nguồn tin gốc: https://baotintuc.vn/the-gioi/cuoc-dam-phan-truc-tiep-dau-tien-giua-my-va-hamas-sau-thoa-thuan-ngung-ban-o-gaza-20260416085653119.htm
In bài viết