UAE CHÍNH THỨC RỜI KHỎI OPEC VÀ OPEC+

Việc UAE rời OPEC làm dấy lên câu hỏi về uy tín và khả năng kiểm soát thị trường của tổ chức này. Ảnh: Reuters

1. Nguyên nhân UAE rời khỏi OPEC/OPEC+

Theo Đại sứ Nguyễn Quang Khai, đây không phải là quyết định ngẫu hứng mà là kết quả của một chiến lược dài hạn dựa trên các yếu tố sau:

• Xung đột Mỹ - Israel với Iran: Cuộc chiến bùng nổ ngày 28/02/2026 dẫn đến việc Iran tấn công các cơ sở dầu mỏ của UAE và phong tỏa eo biển Hormuz, gây khủng hoảng năng lượng toàn cầu và ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế UAE.

• Mâu thuẫn về hạn ngạch sản xuất: UAE đã đầu tư 150 tỷ USD để tăng năng lực khai thác lên 4,85 triệu thùng/ngày (dự kiến 5 triệu thùng vào năm 2027), trong khi OPEC+ chỉ cấp hạn ngạch khoảng 3 triệu thùng/ngày.

• Vi phạm từ các thành viên khác: UAE không chấp nhận việc mình bị hạn chế sản lượng trong khi các thành viên khác trong khối lại vi phạm thỏa thuận.

• Mục tiêu kinh tế: Việc rời khỏi khối giúp UAE tăng sản lượng thêm ít nhất 0,5 - 1 triệu thùng/ngày trong 1-2 năm tới để tối đa hóa doanh thu cho các tham vọng phát triển đất nước.

2. Tác động đối với thị trường năng lượng toàn cầu

• Trong ngắn hạn: Giá dầu vẫn sẽ duy trì ở mức cao và không ổn định do eo biển Hormuz bị phong tỏa và xung đột Mỹ - Iran chưa được giải quyết.

• Trong dài hạn: Khi xung đột kết thúc và eo biển mở cửa, dòng dầu từ UAE đổ vào thị trường sẽ làm giảm giá dầu. Thị trường sẽ chuyển sang mô hình cạnh tranh hơn, nơi Mỹ và UAE trở thành những nhà cung cấp chính điều chỉnh giá cả và sản lượng.

3. Thách thức đối với tổ chức OPEC

Việc một nhà sản xuất lớn thứ tư như UAE rời đi là một đòn giáng mạnh vào uy tín và quyền lực của OPEC:

• Rạn nứt nội bộ: Các nước đã đầu tư lớn vào sản xuất như Angola cũng không muốn bị giới hạn bởi hạn ngạch, dẫn đến nguy cơ tan rã liên minh.

• Mất thị phần: Các quốc gia ngoài khối như Mỹ, Brazil, Canada, Na Uy đang tăng sản lượng, làm giảm thị phần của OPEC.

• Căng thẳng địa chính trị: Quyết định này có thể làm gia tăng căng thẳng giữa UAE và Ả Rập Xê Út do những khác biệt về quan điểm kinh tế và các vấn đề khu vực như Sudan, Yemen, Somalia.

Kết luận: Việc UAE rút khỏi OPEC không chỉ là một bước đi kinh tế mà còn là một cử chỉ chính trị cho thấy tổ chức này không còn là công cụ hiệu quả để đảm bảo lợi ích hài hòa cho tất cả các thành viên trong bối cảnh mới.

BBT