1. Tư duy phản chiến và quyền lực hòa bình

Lenin không phản chiến một cách thụ động. Ông nhìn nhận chiến tranh là sự khủng hoảng của giai cấp thống trị và sử dụng hòa bình như một công cụ cách mạng. Sự linh hoạt giữa các nguyên tắc kiên định và chính sách cùng tồn tại hòa bình (sau 1921) chính là bài học về việc bảo vệ lợi ích quốc gia trong một thế giới đầy xung đột.

2. Phép biện chứng: Những bước nhảy vọt thực tế

Khác với tư duy tiến hóa chậm chạp, Lenin đề cao những "bước nhảy". Ông cho rằng: "Bất kỳ ai kỳ vọng một cuộc cách mạng 'thuần túy' sẽ không bao giờ nhìn thấy nó". Đây là tư duy chấp nhận sự "không thuần khiết" của thực tế, sẵn sàng giải quyết các mâu thuẫn riêng biệt (sắc tộc, tôn giáo, thành kiến) để đạt được mục tiêu phổ quát.

3. Khả năng phân tích thời đại và "điểm nghẽn"

Lenin là bậc thầy trong việc tìm ra các "kẽ hở" của hệ thống. Ông không chỉ tập trung vào giai cấp vô sản mà nghiên cứu sâu về nông dân, các dân tộc bị áp bức và phong trào chống thuộc địa. Đây là bài học về việc nhận diện đối tượng chiến lược và tập hợp lực lượng rộng rãi để giải quyết những "điểm nghẽn" lịch sử.

4. Tầm nhìn và chương trình hành động khẩn cấp

Trong Nhà nước và Cách mạng, Lenin đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa khát vọng tự quản dân chủ từ bên dưới và sự tập trung quyền lực cần thiết để điều hành kinh tế. Chính sách Kinh tế mới (NEP) chính là minh chứng cho việc sẵn sàng thay đổi phương thức quản trị để phù hợp với quy luật khách quan, tiền thân của các cuộc cải cách mở cửa sau này.

5. Đảng kiểu mới: Tổ chức là sức mạnh

"Hãy cho tôi một tổ chức, tôi sẽ giành lấy nước Nga". Lenin khẳng định vai trò quyết định của đội ngũ lãnh đạo chuyên nghiệp, có khả năng kết hợp lợi ích kinh tế sát sườn với mục tiêu chính trị dài hạn. Đây chính là gốc rễ của việc xây dựng đảng cầm quyền tinh gọn, hiệu quả trong kỷ nguyên số.

6. Trách nhiệm quyền lực và sự tự vấn

Lenin đã dẫn dắt cánh tả giành lấy quyền lực chưa từng có, nhưng những năm cuối đời, ông cũng đau đớn nhận ra rủi ro của việc lạm dụng quyền lực. Di chúc của ông là bằng chứng của một nhà lãnh đạo luôn trăn trở về việc kiểm soát quyền lực và thiết lập các cơ chế phản kháng lại sự thoái hóa.

7. Thất bại là bài học cho sự làm mới

Thất bại của mô hình cũ không có nghĩa là di sản của Lenin mất đi giá trị. Ngược lại, việc Trung Quốc cải cách mở cửa từ năm 1978 (với Gần 50 năm kinh nghiệm cải cách mở cửa và phát triển) chính là sự vận dụng sáng tạo tư duy NEP của Lenin vào điều kiện mới, chứng minh sức sống của dự án xã hội chủ nghĩa khi biết học hỏi từ lịch sử.

 Nguyễn Mạnh Hiền (Dựa trên phân tích của Michael Brie - Rosa Luxemburg Foundation. Michael Brie, nhà triết học xã hội ở Học viện Phân tích xã hội phê phán thuộc Rosa Luxemburg Foundation (Đức). Ông chuyên nghiên cứu lý thuyết và lịch sử chủ nghĩa xã hội, sự chuyển hóa sinh thái-xã hội của các xã hội hiện đại và các vấn đề chiến lược của cánh tả trong cuộc khủng hoảng chủ nghĩa tân tự do.)