KHOẢNG LẶNG TRƯỚC BÃO TẠI HORMUZ: CUỘC ĐẤU TRÍ TRÊN LƯỠI DAO VÀ KỊCH BẢN CHO MỘT TRẬT TỰ MỚI

1. Diễn biến thực địa: "Hòa bình" trong sự răn đe

Tính đến rạng sáng nay (10/04), eo biển Hormuz đã ghi nhận những đợt tàu chở dầu đầu tiên di chuyển qua sau tối hậu thư. Tuy nhiên, thị trường không hoàn toàn yên lòng khi Iran áp đặt "Hành lang kiểm soát kỹ thuật đặc biệt". Động thái này cho thấy Tehran vẫn nắm giữ "van điều tiết" năng lượng toàn cầu và sẵn sàng đóng lại bất cứ lúc nào nếu đàm phán sau 14 ngày không đạt kết quả.

Tại Budapest, cuộc hội đàm giữa Phó Tổng thống J.D. Vance và Thủ tướng Viktor Orbán đã hé lộ một tầm nhìn mới: Sự hình thành của một trục liên minh thực dụng Washington - Budapest, tập trung vào an ninh năng lượng và các giao dịch ngoài hệ thống EU truyền thống. Điều này cho thấy Mỹ đang chuẩn bị một "kế hoạch B" vững chắc nếu xung đột tại Trung Đông leo thang trở lại.

2. Toan tính chiến lược trong "14 ngày vàng"

Mỗi chủ thể đang tận dụng thời gian ngừng bắn để xoay chuyển cục diện:

• Mỹ: Sử dụng ngoại giao để củng cố hậu phương, đồng thời duy trì áp lực quân sự ở trạng thái "giám sát chủ động". Mục tiêu là buộc Iran ký kết một thỏa thuận vĩnh viễn với các điều khoản ngặt nghèo hơn vào ngày 22/04.

• Iran: Tranh thủ giải phóng dầu tồn kho để thu ngoại tệ, đồng thời bắt tay với các đối tác lớn thúc đẩy cơ chế thanh toán năng lượng bằng các đơn vị tiền tệ thay thế, nhằm trực tiếp vô hiệu hóa sức mạnh của đồng USD.

• Việt Nam: Đây là thời điểm then chốt để rà soát hệ thống dự trữ năng lượng và đẩy mạnh cải cách thể chế. Phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền cơ sở (mô hình 2 cấp) sẽ giúp tăng sức đề kháng của nền kinh tế địa phương trước các cú sốc giá cả.

3. Bản lĩnh trong kỷ nguyên vươn mình

Trước những dịch chuyển của các trục quyền lực toàn cầu rạng sáng nay, Việt Nam không chỉ quan sát mà đang tự tin xác lập lối đi riêng. Sự tỉnh táo trong điều hành kinh tế vĩ mô và quyết liệt trong tháo gỡ điểm nghẽn thể chế chính là mã nguồn để dân tộc "vươn mình". Chúng ta cần cảnh giác tuyệt đối với các "nhóm lợi ích" thường lợi dụng sự mập mờ của biến động toàn cầu để trục lợi, làm méo mó chính sách quốc gia.

Kết luận:

14 ngày tới là cuộc đấu trí của những nhà lãnh đạo thực dụng nhất hành tinh. Với Việt Nam, đây là cơ hội để chứng minh nội lực và bản lĩnh. Thế giới mới thuộc về những quốc gia làm chủ được tốc độ cải cách và tính minh bạch của thể chế.

 Nguyễn Mạnh Hiền. UVBCH Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam

Nguồn tham khảo & Tổng hợp:

• Dữ liệu thực địa từ Lloyd’s List và Reuters (cập nhật 10/04/2026).

• Thông cáo chung từ cuộc hội đàm Vance - Orbán tại Budapest.