Ngoại giao Việt Nam tiên phong kiến tạo hòa bình, lan tỏa sức mạnh mềm
Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, công tác đối ngoại của Việt Nam đang khẳng định vị thế "tiên phong" trong việc giữ vững môi trường hòa bình và ổn định để phát triển đất nước. Tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, các định hướng chiến lược đã rõ nét: đối ngoại phải "thấy sớm, tham mưu đúng, hành động kịp thời" để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Không chỉ dừng lại ở các nghi thức ngoại giao, ngành đối ngoại hiện nay đang tích cực lan tỏa sức mạnh mềm quốc gia thông qua ngoại giao văn hóa và đối ngoại nhân dân, đồng thời tranh thủ tối đa các nguồn lực quốc tế về công nghệ và đầu tư để phục vụ khát vọng vươn mình của dân tộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới tham dự lễ Khai mạc Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. (Ảnh: Nguyễn Hồng)
Tư duy "tiên phong" trong bối cảnh thế giới biến động
Trong bối cảnh tình hình thế giới chuyển động nhanh chóng với những cạnh tranh chiến lược gay gắt, ngoại giao Việt Nam không chọn cách tiếp cận thụ động. Tinh thần chủ đạo được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định là phải chủ động nhận diện cơ hội và biến cơ hội thành kết quả thực tế. Tiên phong ở đây không chỉ là đi đầu mà còn là khả năng dự báo chính xác, "biết mình, biết người" để tham mưu các quyết sách đúng đắn trước những biến động khó lường của khu vực và thế giới.
Thành tựu của 40 năm Đổi mới đã tạo ra vị thế và uy tín quốc tế mới, giúp Việt Nam trở thành một đối tác tin cậy và là điểm sáng về ổn định chính trị trong mắt bạn bè quốc tế. Việc giữ vững nguyên tắc nhưng linh hoạt trong hành động, mở rộng hợp tác song song với củng cố tự chủ chiến lược và nội lực là "chìa khóa" để Việt Nam thích ứng với môi trường quốc tế phức tạp hiện nay.
Tranh thủ nguồn lực ngoại sinh cho khát vọng phát triển
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngoại giao trong giai đoạn mới là mở đường và kết nối các nguồn lực phát triển. Công tác đối ngoại hiện nay gắn liền với việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế trong các lĩnh vực tiên phong như chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu. Điều này không chỉ giúp hiện thực hóa các cam kết quốc tế mà còn tạo ra xung lực mới cho nền kinh tế trong nước.
Bên cạnh đó, nguồn lực từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng được coi trọng. Không chỉ đóng góp về tài chính qua kiều hối, cộng đồng này còn là cầu nối tri thức, kinh nghiệm quản trị và mạng lưới kết nối toàn cầu, góp phần quan trọng vào quá trình hội nhập sâu rộng của đất nước.
Ngoại giao văn hóa và sức mạnh mềm: Mỗi người dân là một "đại sứ"
Sức mạnh của một quốc gia trong thế kỷ XXI không chỉ nằm ở kinh tế hay quốc phòng mà còn ở "sức mạnh mềm" tức khả năng thu hút và thuyết phục thông qua các giá trị văn hóa và bản sắc dân tộc. Ngoại giao văn hóa đã và đang làm tốt vai trò quảng bá hình ảnh một Việt Nam giàu truyền thống, hòa bình và nhân văn. Những di sản được UNESCO ghi danh cùng hình ảnh con người Việt Nam thân thiện, nghĩa tình chính là nền tảng để thúc đẩy du lịch, thương mại và giao lưu quốc tế.
Tuy nhiên, trong thời đại công nghệ số, việc lan tỏa sức mạnh mềm đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi cán bộ, mỗi người dân khi tiếp xúc với bạn bè quốc tế - từ nhân viên sân bay, hướng dẫn viên du lịch đến người bán hàng - đều đóng vai trò như một "đại sứ". Khi mỗi cá nhân ý thức được việc xây dựng hình ảnh quê hương, sức mạnh mềm của quốc gia sẽ được lan tỏa một cách tự nhiên và bền vững nhất.
Xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại bản lĩnh và chuyên nghiệp
Để đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của giai đoạn phát triển mới, việc đào tạo nguồn nhân lực đối ngoại là yếu tố then chốt. Cán bộ ngoại giao hiện nay không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, am hiểu sâu sắc lịch sử, văn hóa dân tộc và có kỹ năng hiện đại về truyền thông, đàm phán. Kiến thức lý luận phải đi đôi với trải nghiệm thực tiễn để hình thành khả năng ứng biến linh hoạt và chịu trách nhiệm về kết quả công việc.
Công tác đối ngoại đang đứng trước những vận hội và thách thức mới. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, Việt Nam không chỉ giữ vững được môi trường hòa bình, ổn định mà còn mở rộng không gian phát triển, nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Kết quả của ngoại giao cuối cùng phải được đo lường bằng sự bảo vệ lợi ích quốc gia, sự tháo gỡ các điểm nghẽn và sự phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Nguyễn Mạnh Hiền, UVBCH Hội đồng Hòa bình và Phát triển Việt Nam.
Nguồn tham khảo:
- Báo Thế giới và Việt Nam ( Bộ Ngoại giao).
- Cổng thông tin điện tử Bộ Ngoại giao Việt Nam.
- Báo điện tử Chính phủ
- Văn kiện và các bài phát biểu tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33.
- Tin tức từ TTXVN/VietnamPlus (Về các hoạt động đối ngoại của lãnh đạo Đảng và Nhà nước).